HOE EN WIE?

De initiatiefnemers kiezen de ingang van de waarden om de problematiek van nieuwe diversiteit en nationale identiteit aan te kaarten. Ze maken die keuze omdat ze de waardendiscussie zien als een blinde vlek in het publieke debat. Bovendien vinden ze dat het ‘levensbeschouwen’, al dan niet religieus, al dan niet ideologisch, een bijdrage heeft te leveren.

Het Deltaplan is een manier om het publieke debat te stimuleren. Concreet is het de bedoeling om voor een aantal probleemgebieden onafhankelijke denktanks te vormen. In eerste instantie gat het om vijf urgente problemen: nieuwe diversiteit, nationale identiteit, duurzaamheid, voltooid leven, en zorg. Er zijn er meer te bedenken, maar met deze vijf valt in een proefperiode van zes maanden te verkennen hoe het publieke waardendebat te bevorderen valt.

Per denktank zijn er vijftien deelnemers. Per probleemgebied kunnen er meer denktanks zijn. De deelnemers komen uit vijf sectoren: de universiteit, de politiek annex ambtenarij, de media, de levensbeschouwingen, en beroepsgroepen die op het probleemgebied actief zijn. In elke sector selecteert een initiatiefnemer met een open en genuanceerde reputatie twee andere leden die erom bekend staan dat ze duidelijke maar tegengestelde standpunten vertegenwoordigen. De vijf initiatiefnemers vormen met elkaar de stuurgroep van de denktank. Contacten en initiatieven kunnen via deze website gecoördineerd worden.

De denktanks hebben tot taak in het licht van de actualiteit de waardenkaart te tekenen. De deelnemers identificeren zich in voldoende mate met de benadering die verwoord is in de boeken van de drie initiatiefnemers. Met elkaar vragen de denktankleden zich af welke waarden richtingbepalend zijn bij het zoeken naar oplossingen. Ook maken ze expliciet welke waarden kenmerkend zijn voor de gedragscode binnen de denktanks.

De denktankleden houden niet een monoloog over de eigen kernwaarden, maar verplaatsen zich in elkaars standpunten. Ze spelen met elkaar een spel van rolomkering. Iedereen verwoordt zo goed mogelijk het standpunt van de ander. Dat vergemakkelijkt de herkenning van wat verdeelt en van wat verbindt.

Kwetsbaarheid staat voorop, niet geldingsdrang. Haantjesgedrag vraagt om directe afkeuring. Als vast agendapunt checkt de groep of machtsprocessen, ook vanuit de stuurgroep, mogelijk belemmerend werken voor het inhoudelijke debat. Hoe gaat de meerderheid om met de minderheid? De focus op waarden in dit ‘Deltaplan Waarden Eerst’ geldt evengoed voor de omgangsvormen in de denktank.

Leden van de vijf typen denktanks treffen elkaar na drie maanden voor een verkenning van de dwarsverbanden tussen de probleemgebieden. De participanten inventariseren overeenkomsten en verschillen in uitgangspunten, analyse en beleid. Op grond daarvan zoeken ze mogelijkheden tot samenwerking. Ook beraden zij zich op de vraag op welke wijze het publieke debat het best te voeren is. Hoewel alle deelnemende sectoren naar eigen competentie bijdragen aan de bevordering van het openbare debat, vervullen de media hierbij een centrale rol.

Deze website ondersteunt het Deltaplan en staat ter beschikking van deelnemers voor initiatieven en berichten.

(vrij naar ‘Speltherapie voor verward Nederland‘ van Andr√© Droogers, blz. 114-116)